LA KRISTNASKA ROZO - I

 LA KRISTNASKA ROZO - UNUA PARTO

 

(Libera traduko de rakonto de Selma Lagerlöf)

 

En la profundo de la Malhela Arbaro, en kaverno, vivis fifama ŝtelisto kun sia edzino kaj kvin filoj. Li preskaŭ neniam lasis la arbaron, por ne esti arestita de la polico. Por akiri iom da mono, li kutime atakis piedirantojn, kiuj riskis trairi la arbaron.

Tamen tiu ŝtelado ne sufiĉis, kaj pro tio la edzino de la ŝtelisto ofte eliris el la arbaro kun siaj filoj kaj iris al la vilaĝo peti almozon.

Kiam la virino kaj la knaboj aperis, la malkuraĝaj vilaĝanoj helpis ilin, kvankam malvolonte, ĉar ĉiuj ili timis la ŝteliston.

- Se vi ne helpos nin – diris la virino, minace -, mia edzo venos dum la nokto kaj bruligos viajn domojn.

 

Unu fojon, en sia almozpetado, la virino kaj la knaboj transpasis la vilaĝon kaj alvenis al la Abatejo, granda konstruaĵo, kiun ili ankoraŭ ne konis. Scivole ŝi frapis la pordon kaj post kelkaj minutoj malfermiĝis giĉeto, malgranda aperturo en la mezo de la pordo, tra kiu la pordisto transdonis al ŝi ses panojn, por ŝi kaj por ŝiaj filoj.

Dum la virino atendis ĉe la pordo, la knaboj esploris la ĉirkaŭaĵon, kaj subite unu el ili komencis tiri ŝian jupon por montri ion, kion li eltrovis.

- Venu, panjo. Venu vidi kion mi trovis.

Preninte la panojn, ŝi sekvis la knabon kaj vidis, ke li trovis malfermitan pordeton en angulo de la granda barilo, kiu ĉirkaŭis la Abatejon. “Eble iu forgesis fermi ĝin” – ŝi pensis. Kaj, sen peti permeson, ŝi trairis tiun pordeton kaj eniris la konstruaĵon, sekvata de la knaboj.

Kun granda surprizo, la virino vidis, ke tie estas ĝardeno, malgranda ĝardeno, tamen plena de belaj diversspecaj floroj. Tiam estis somero, kaj en tiu ĝardeno estis floroj de ĉiuj grandecoj kaj koloroj. Sub la radioj de la suno kaj tuŝataj de milda venteto, tiuj bone zorgataj floroj estiĝis spektaklo de rara beleco. Tuj aperis sur la lipoj de tiu malklera virino spontanea rideto.

En tiu epoko, estris la Abatejon la abato Antono, kiu tre ŝatis kultivi plantojn. Estis li, kiu kreis kaj konservis tiun ĝardenon. 

 

En tiu momento, kiam la virino kaj ŝiaj filoj eniris la ĝardenon, laboris tie juna religiulo, frato Marteno. Li estis fortiranta la malutilajn herbojn, kiujn li metis en manĉareton por forĵeti eksteren. Estis li, kiu forgesis fermi la pordeton.

Kiam li vidis la entrudulojn kaj rekonis la edzinon de la ŝtelisto, li tuj stariĝis kaj ekiris al ili.

- Foriru tuj – li kriis. Vi ne rajtas resti ĉi tie.

 

Anstataŭ obei tiun ordonon, ŝi daŭre rigardis la florojn. Pro tio frato Marteno vokis tri aliajn religiulojn, kiuj venis kaj provis perforte foririgi la virinon kaj la infanojn. Tamen ilia klopodo estis vana, ĉar ŝi sin defendis per krioj, dentoj kaj ungoj, helpata de la knaboj.

Aŭdinte tiun bruadon, la estro de la Abatejo, abato Antono, venis al la ĝardeno por vidi, kio okazas. Vidinte, ke la entruduloj estas virino kaj kelkaj infanoj, li ordonis al la religiuloj lasi ilin kaj demandis al la virino, kion ŝi volas. Ankaŭ li sciis, ke ŝi estas la edzino de la ŝtelisto.

- Mi venis peti almozon kaj kiam mi trovis pordeton malfermitan, mi eniris kaj vidis tiun ĝardenon. Mi volas nur rigardi la florojn.

Tiuj vortoj tuŝis la koron de la maljuna abato, ĉar li amis tiun ĝardenon. Surprizis lin la fakto, ke tiu malriĉa virino luktis kontraŭ multaj viroj nur por rigardi la florojn. “Kompatinda virino” -  li pensis. “Eble neniam antaŭe ŝi vidis ĝardenon.”

- Ĉu mia ĝardeno plaĉas al vi, sinjorino? – li demandis.

Tamen ŝia respondo kaŭzis en li eĉ pli granda surprizo:

- Unuavide ŝajnis al mi ke ĉi tiu ĝardeno estas la plej bela, kiun mi jam vidis. Tamen nun mi konstatas, ke ĝi ne estas tiel bela kiel alia, kiun mi konas.

Certe abato Antono ne atendis tiun respondon. Kiam li aŭdis, ke la edzino de la ŝtelisto konas ĝardenon pli belan ol lia, lia vizaĝo iom ruĝiĝis kaj ombro da ĉagreno falis sur lian vizaĝon. La frato Marteno, kiu estis apud ili kaj aŭdis ilian konversacion, tuj admonis la virinon:

- Ĉi tiu ĝardeno – li diris, estas verko de abato Antono. Ĉiuj, kiuj vizitas la Abatejon, diras ke ĝi estas la plej bela ĝardeno en la lando. Kiel vi, kiu restas la tutan jaron en sovaĝa arbaro, kuraĝas diri al ni ke vi konas ĝardenon pli belan?

- Ne estas mia intenco ofendi la abaton – respondis la virino. Mi nur volas diri, ke se eblos al vi vidi la ĝardenon, kiun mi konas, ĉi tiuj floroj, kiujn vi tiel entuziasme admiras, ne plu estus al vi tiom belaj kaj valoraj.

Tamen frato Marteno, kiu multe fieris pri la ĝardeno de abato Antono, parolis kun ironio:

- Ha, mi komprenas. Vi parolas pri ĝardeno, kiu ekzistas nur en via kapo, nur por ĝeni min kaj la abaton. Mi povas ĵuri per mia animo, ke antaŭ ĉi tiu tago vi neniam vidis alian ĝardenon.

La vango de la edzino de la ŝtelisto ruĝiĝis kaj ŝi kriis:

- Mi ne estas mensogema. Eble vi pravas, eble mi neniam eniris ĝardenon antaŭe. Sed vi, religiuloj, sanktuloj, vi devus scii, ke ĉiujare, en la Kristnaska Nokto, la granda Malhela Arbaro transformiĝas en veran paradizon por festi la naskiĝon de Nia Sinjoro. Ni, kiu vivas en la arbaro, ĉiam vidas tiun spektaklon. Dum kelkaj horoj la arbaro fariĝas belega ĝardeno, kun plantoj tiel eksterordinaraj kaj lumoplenaj, ke ĉiuj loĝantoj de la arbaro volas kontempli ilin por la tuta eterneco.

Frato Marteno intencis daŭrigi sian kontraŭstaron, sed abato Antono per mansigno petis lin silenti. Ekde sia infanaĝo, abato Antono aŭdis pri tio, ke dum la Kristnaska Nokto okazas tiu miraklo en la arbaro, kaj li ĉiam volis vidi tion. Pro tio, li petis al la edzino de la ŝtelisto gastigi lin en la kaverno dum la venonta Kristnaska Nokto.

- Sendu al mi unu el viaj filoj, por ke li montru al mi la vojon al via kaverno. Mi iros sola kun li, per mia ĉevalo, kaj mi ĵuras, ke mi ne perfidos vin, kaj ke mi rekompencos vian familion.

En la unua momento la virino rifuzis la peton de la abato, ĉar ŝi timis endanĝerigi sian edzon. Tamen, pli forta estis ŝia deziro pruvi al la abato, ke la ĝardeno konata de ŝi estas pli bela ol lia, kaj tiam ŝi konsentis.

- Konsentite. En la antaŭtago de la Kristnasko mia plej aĝa filo venos por gvidi vin al nia kaverno, sed vi rajtos iri akompanata de nur unu kunulo. Kaj, se vi vere estas sankta viro, vi ne perfidos nin, ĉu?

Abato Antono ripetis sian promeson kaj la virino foriris kun siaj filoj.

 

Timante la reagon de la religiuloj, kiuj eble provus konvinki lin ne viziti la kavernon de la fifama ŝtelisto, abato Antono petis al frato Marteno teni tiun planon en sekreto.

Okazas, ke unu tagon la Episkopo vizitis la Abatejo kaj tranoktis tie. En la sekvanta mateno, montrante al tiu grava vizitanto sian ĝardenon, abato Antono memoris pri la edzino de la ŝtelisto kaj komencis paroli al sia gasto pri la ŝtelisto, kiu sin kaŝis en la arbaro. Fine li petis al la Episkopo liberigan karton favore al la ŝtelisto, por ke li povos rekomenci honestan vivon en la socio.

- Se nenio ŝanĝiĝos – diris la abato, se li devos resti por ĉiam en la arbaro, ankaŭ liaj filoj fariĝos krimuloj, kiel ilia patro. Tiam, anstataŭ timi unu ŝteliston, la vilaĝanoj timos aron da ŝtelistoj.

La Episkopo diris, ke estus bone se la ŝtelisto restus en la arbaro kaj ne sin miksus inter la honestaj viroj de la vilaĝo.

Aŭdinte tion, abato Antono ekzaltiĝis kaj komencis paroli al la Episkopo pri la ĉiujara miraklo, kiu okazis en la arbaro, dum la Kristaska Nokto.

- Se tiuj banditoj meritas vidi tiun miraklon, se Dio permesas, ke ili vidu la transformiĝon de la arbaro en mirindan ĝardenon, tio signifas, laŭ mia opinio, ke ili estas indaj ricevi la pardonon de la homoj.

Antaŭ la entuziasmo de la abato, la Episkopo finis la konversacion, montrante sian nekredemon per ĉi tiuj vortoj, kiujn li elparolis kun rideto:

- Mi promesas al vi, kara abato, ke kiam vi kunportos al mi unu floron de la Kristnaska ĝardeno de la Malhela Arbaro, mi subskribos kartojn por liberigi ĉiuj banditojn, kiujn vi indikos al mi.